Page 7 - mayis_internet
P. 7

sirdergisi.com
                                                                    Mayıs 2021 -  Ramazan  1442



                                                   3.  Ordu  Selanik  2.  Redif  Tümeni  Kurmay
                                                 Başkanlığına getirildi. 31 Mart Vakası olarak tarihe
                                                 geçen  isyanın  çıkışı  üzerine  15-16  Nisan  1909'da
                                                 Hüseyin  Hüsnü  Paşa  komutasındaki  Hareket
                                                 Ordusu  ile  beraber  bu  ordunun  kurmay  başkanı
                                                 olarak Selanik'ten İstanbul'a hareket etti.
                                                   Hareket Ordusunun İstanbul halkına yayınladığı
                                                 ilk  bildiriyi  bizzat  kaleme  aldı.  1909  yılı  içinde
                                                 Selanik’te toplanan İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin
                                                 ikinci  büyük  kongresine  Trablusgarp  delegesi
                                                 olarak  katıldı.  Bu  kongrede  ordunun  siyasetten
                                                 çekilmesini,  cemiyetin  halkın  içindeki  teşkilatını
                                                 genişleterek millete dayanan bir siyasi parti hâline
                                                 getirilmesini  savundu.  Görüşlerinin  cemiyetin
                                                 önde  gelenlerince  paylaşılmaması  nedeniyle,
                                                 kendini  cemiyetten  uzak  tutarak  askerî  görevine
                                                 verdi.  Mustafa  Kemal  2.  Redif  Tümeni  Kurmay
                                                 Başkanlığından  yeniden  3.  Ordu  karargâhına
                                                 atandı.  Mayıs  1910'da,  Arnavutluk'ta  çıkan  isyanı
                                                 bastırmak  üzere  düzenlenen  harekâtta,  Harbiye
                                                 Nazırı  Mahmut  Şevket  Paşa'nın  yanında  görev
                                                 aldı.  6  Eylül  1910'da  Mustafa  Kemal'in,  3.  Ordu
                                                 Subay  Talimgâhı  Komutanlığına  ataması  yapıldı.
                                                 Mustafa  Kemal  bu  görevde  iken  orduyu  temsilen
                                                 aralarında Fethi Bey'in de bulunduğu bir kurul ile
                                                 birlikte Fransa'daki Picardie manevralarına katıldı.
          gizli olarak, Vatan ve Hürriyet Cemiyeti’ni kurdu. Bu   1911  yılında  İstanbul'da  Genel  Kurmay  Başkanlığı
          cemiyetin Beyrut, Yafa ve Kudüs’te şubeleri açıldı.  emrinde çalışmaya başladı.
            1906  yılında  gizlice  Selanik’e  giderek  aynı   1911  yılında  Trablusgarp  Savaşı’na  gönüllü
          cemiyetin  bir  şubesini  açtıktan  sonra  geri  döndü.   olarak  katıldı.  Rütbesi  binbaşılığa  yükseltildi.
          Selanik’teki  şube  aynı  yıl  Osmanlı  Hürriyet   Mustafa Kemal bir grup arkadaşıyla birlikte Tobruk
          Cemiyeti’ne  katıldı.  Selanik’te  gizli  olarak  faaliyet   ve Derne bölgesinde görev aldı.
          gösteren bu cemiyet, 1907 yılında Osmanlı İttihat
          ve  Terakki  Cemiyeti  ile  birleşti.1907'de  Kolağası
                                                                                   yerli
                                                                      komutasındaki
                                                   Tobruk
                                                           bölgesinde
          (Kıdemli Yüzbaşı) rütbesini aldı.      kuvvetlerle  yaptığı  bir  baskın  taarruzunda
            Daha  sonra  merkezi  Manastır’da  bulunan  3.   İtalyanlara  ağır  kayıplar  verdirdi.  1912  yılı  içinde
                                                 Derne’de  İtalyanlara  karşı  başarıyla  mücadeleye
                                                 devam etti. Ekim 1912'de Balkan Savaşı başlayınca
                                                 Mustafa  Kemal  Gelibolu  ve  Bolayır'daki  birliklerle
                                                 savaşa  katıldı.  21  Temmuz  1913’te  kurmay
                                                 başkanlığını  yaptığı  Bolayır  Kolordusu,  Edirne’yi
                                                 Bulgarlardan  geri  aldı.  Aynı  yıl  Sofya’ya  askerî
                                                 ataşe olarak atandı. Bu görevde iken 1914 yılında
                                                 yarbaylığa  yükseldi.  Askerî  ataşelik  görevi  Ocak
                                                 1915'te sona erdi.
                                                   Mustafa  Kemal,  Birinci  Dünya  Savaşı’nın
                                                 başlaması üzerine kendisine aktif görev verilmesini
                                                 istedi.  Bunun  üzerine  1915  yılı  başında  Esat  Paşa
          Ordu  karargâhına  atandı.  Karargâhın  Selanik’teki   (Bülkat)  komutasındaki  3.  Kolorduya  bağlı  olarak
          kurmay  şubesinde  çalışmaya  başladı.  Kendisine   Tekirdağ’da  kurulacak  19.  Tümen  Komutanlığına
          Selanik’teki  görevine  ek  olarak  Üsküp-Selanik   atandı.  1914  yılında  başlayan  Birinci  Dünya
          arasında Doğu Demiryolu Müfettişliği görevi verildi.   Savaşı'nda,  Çanakkale'de  bir  kahramanlık  destanı
          İttihat  ve  Terakki  Cemiyeti  Merkez  Komitesi’nce   yazıp  İtilaf  devletlerine  "Çanakkale  geçilmez!"
          Meşrutiyet’in ilanını takiben baş gösteren tepkileri   dedirtti.
          önlemek  için  Trablusgarp’a  gönderildi.  Buradaki
          huzursuzluğu  giderdikten  ve  devlet  otoritesinin   18  Mart  1915'te  Çanakkale  Boğazı’nı  geçmeye
          kurulmasını  sağladıktan  sonra  Ocak  1909’da   kalkan  İngiliz  ve  Fransız  donanması  ağır  kayıplar
          Selanik’e döndü.                       verince  Gelibolu  Yarımadası'na  asker  çıkarmaya
                                                 karar  verildi.  25  Nisan  1915'te  Arıburnu'na  çıkan
                                                                                       5
   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11   12